Umiejętność mówienia w drugim języku, a umiejętność tłumaczenia z jednego języka na drugi to dwie zupełnie odrębne umiejętności!
Dotyczy to zwłaszcza dzieci, które w sposób mniej świadomy korzystają z języków. Świadomość metajęzykowa (czyli umiejętność refleksji nad np. budową samego języka) rozwija się u dzieci koło 5 roku życia.
Oznacza to, że małe dziecko płynnie mówiące po polsku oraz angielsku, niekoniecznie będzie potrafiło szybko znajdywać odpowiedniki i odpowiadać na pytania z serii “a jak powiesz po angielsku X?”. Tak samo zresztą jak dorośli! Przecież my też czasem mamy problem z tym “jak to się mówi po polsku” i używamy kalek, aby sobie poradzić z lukami. Co może wydawać się zaskakujące łatwiejszym zadaniem może dla dziecka być po prostu przekazanie sensu wypowiedzi własnymi słowami z jednego języka na drugi, co dzieci często czynią, aby przekazywać wiadomości do osób, którego danego języka nie znają. Normalne jest zatem to, że dzieci często zacinają się na pytaniach “a jak będzie X po angielsku”, gdy z drugiej strony często potrafią przekazać sens treści w obu językach.
Czy dzieci potrafią tłumaczyć słówka?
Jakie dziecko będzie lepiej sobie radziło z tłumaczeniem słówek? Takie, które jest uczone jedynie słówek i jest “ćwiczone” w tłumaczeniu “słówko na słówko”. Umiejętność ta jednak nijak nie przekłada się na umiejętność płynnego mówienia po angielsku i im prędzej nauczyciele oraz rodzice to zrozumieją – tym lepiej.
Jestem wielką przeciwniczką “pytania dzieci ze słówek” zwłaszcza jeśli nie jest to z ich inicjatywy – bo wiem, że są dzieci, które lubią takie językowe zabawy. W przeciwnym razie ryzykujemy zniechęceniem dziecka, a także nieco sprowadzamy język do “tłumaczenia” i “przedmiotu w szkole” zamiast pokazywać go jako narzędzie do komunikowania się z innymi.
PS. Umiejętność tłumaczenia się ćwiczy i coś o tym wiem, bo przerobiłam na studiach wiele godzin w kabinie do tłumaczenia symultanicznego i konsekutywnego, właśnie aby wyrobić w sobie umiejętność szybkiego znajdowania odpowiedników i płynnego “konwertowania” jednego języka na drugi.
